[box]

Stogazovac – klisura Ždrelo

klisura.zdreloKlisura Ždrelo se nalazi u ataru sela Stogazovac, u narodu je još poznata i kao knjaževački meteori. Prema geološkoj karti Republike Srbije usečena je u glinovite krečnjake i glince iz perioda donje krede. Starost stena procenjuje se na oko 100 miliona godina. Dužina klisure je oko 300 m. Kroz Ždrelo protiče Zubetinačka reka, koja ulaskom u selo Stogazovac, menja ime u Stogazovačka reka. Krečnjačke stene neposredno uz reku izdižu se do visine 70-80 m i specifičnih su formacija. Najviše litice su Lisičji kamen, koji se naziva još i Momin kamen ili Devojački kamen i Zdravački kamen. Do vrha ove litice stiže se putanjom iza crkve. Odatle se pruža predivan pogled na klisuru i selo.

 

Širina klisure u najužem delu, na samom dnu, iznosi 2-3 m. Ovo je bio jedini prolaz pre prosecanja puta kroz klisuru. Na dnu klisure, u koritu reke nalazi se izvor koga meštani nazivaju „Božja trpezica“. Izvor ima lekovito dejstvo za očne bolesti. Pored izvora je pronađen rimski žrtvenik, što dokazuje postojanje ovog izvora još u antičko doba. Dno klisure je karakteristično po velikom broju obrušenih blokova stena. Blokovi stena su doprineli stvaranju velikih virova, kao što su Sinji vir, Telči vir i Petkovski vir.

klisura.zdrelo2S obzirom da se radi o krečnjačkom terenu, pećine su česta pojava. Vulina pećina se nalazi na levoj strani klisure, nekoliko metara iznad puta, blizu izlaza iz klisure. Otvor je polukružnog oblika visine oko 2 m, širine 8 m i dužine 11 m. Markova pećina se nalazi na desnoj strani klisure, ispod vrha brda Kulinje. Teško je pristupačna. Otvor je kružnog oblika, visine oko 4 m i dužine 5 m. Tavanica se naglo spušta. Za ovu pećinu je vezano dosta priča. Po predanju ovo je pećina Marka Kraljevića u kojoj je on često boravio. U tavanici pećine postoji udubljenje koje je Marko napravio svojom glavom, naglo se probudivši. Po dnu pećine su vidljivi „otisci“ njegovih stopala, a u unutrašnjem zidu se nalazi udubljenje u obliku potkovice koje je „napravio“ Markov konj Šarac.

Od antropogenih vrednosti ove klisure izdvaja se Crkvica Vidovdan, koju je po predanju izgradio sam Car Lazar i baš zbog ove crkvice se u Stogazovcu već vekovima masovno slavi Vidovdan. Na udaljenosti od 400 m od sela, na brdu Kulinje, vide se zidovi i temelji starog grada sa kulom. Uprkos raznim istraživanjima, do današnjeg dana, nije poznato poreklo ovog grada, ni kada je sagrađen ni u koje svrhe, postoje samo nagađanja. Pretpostavlja se da potiče iz antičko – vizantijskog doba, za vreme vladavine Justinijana, koji ga je možda izgradio u odbrambene svrhe. Ovaj grad – tvrđava imao je 2 kule koje su služile za osmatranje neprijatelja.

[/box]
[box]

Vodopadi

Bigar

Bigar potok, Kalna, Knjazevac, SrbijaPored krivudavog puta Knjaževac – Pirot, nalazi se omiljeno stajalište putnika – Bigreni vodopad na Stanjinskoj reci. Na lokaciji postoji obeležena pešačka i biciklistička staza u dužini od 3 km, koja vodi pored toka Bigrenog potoka i Manastira Svetog Onfurija. Ipak, mnogi sa tog izletišta odlaze ne videvši kaskadna krečnjačka jezerca na rečici iznad velikog vodopada.

Mala krečnjačka jezerca neobične plavo-zelene boje vode sakrivena su u gustom rastinju nekoliko stotina metara iznad vodopada Bigar. Njihove prirodne lepote poznate su, uglavnom, samo lokalnom stanovništvu.

Izvor potoka, na kome su se u sredini kratkog toka smestila jezerca i veliki vodopad Bigar na njegovom završetku, nalazi se oko trista metara uzvodno od krečnjačkih bazenčića i u narodu je poznat kao “ludo vrelo”. Iz njegove hladne i mineralima zasićene vode preko palih grana, stabala i lišća taloži se krečnjak stvarajući brane.

Bigar se hvata za masu drveta u vodi i pravi neprobojnu branu iznad koje nastaje jezero. Iz njega voda ističe pa se preko sledeće prepreke u rečnom koritu bigar opet taloži praveći novu branu i novo jezero.

Na potezu iznad i ispod kaskadnih jezera nekada je žito mlelo dvanaest vodenica. Vodenično kamenje odavno se ne okreće, a ostatke zgrada obraslo je zelenilo.

 

Bukovik

crnovrska reka 24 04 2009 02

Vodom bogata Crnovrška reka formirala je vodopad, koji se tokom zime u potpunosti ledi i ostavlja impresivan utisak.

 

 

 

 

 

[/box]

[box]

Tupižnica

480584_477430222334141_1530646123_n

Tupižnica je niska krečnjačka planina visine 1.170 m, na 15 km od Knjaževca. Prostire se između Knjaževca i Boljevca, odnosno između planine Rtanj i Stare planine. Poznata je pod imenom Lasovačka planina. Na Tupižnici se svake godine održava republička planinarska akcija „Dani jorgovana“. Uspon na vrh Tupižnice počinje iz sela Bučje, u koje se može doći asfaltnim putem od Boljevca (26 km) ili iz pravca Knjaževca (18 km). Laganim hodom od centra sela, pa do vrha, može se stići za oko tri sata. U prvom delu staze kreće se uređenim kolskim putem sa blagim usponom. Srednji deo staze je malo strmiji i uglavnom se pešači kroz šumu, dok je treći deo staze lagana šetnja po grebenu pored rascvetalih jorgovana. Sve vreme uspona pruža se predivan pogled na okolna sela i planinu Rtanj.

S obzirom da se radi o krečnjačkoj planini, česta je pojava kraških oblika u reljefu od kojih je najpoznatija jama Ledenica, hladni speleološki objekat i Davidova propast (duboka stotinak metara). Tupižnica raspolaže potencijalima za ekstremne sportove paraglajding, brdsko penjanje, brdski biciklizam i lovni turizam.

S obzirom na kvalitetne uslove i terene, od 2010. godine na Tupižnici se održavaju takmičenja u paraglajdingu međunarodnog tipa. [/box]

[box]

STARA PLANINA

babin.zubNa istoku opštine, uz granicu sa Bugarskom, nalazi se Stara planina koja predstavlja vrlo važan i vredan prirodni resurs. Raznovrsnost bogatstava kojima planina raspolaže bila je razlog da država stavi Staru planinu pod zaštitu 1997. godine. Kao strogi rezervati prirode proglašeni su Babin zub, Draganište i Golema reka, a vodopad Bigrenog potoka ima status hidrološkog spomenika prirode. Reljef Stare planine predstavlja prirodnu vrednost koja se sreće kod malog broja planina kod nas. Blagi i oštri usponi, prostrane livade, rečni useci i doline, kompleksi obrasli četinarskom šumom, povoljni klimatski uslovi predstavljaju osnov za razvoj različitih oblika turizma. Stara planina je skoro pet meseci pod snegom na visini između 1100 i 1900m, što predstavlja dobru osnovu za zimske sportove. U toku leta možete uživati u šetnji, gledanju ptica, paraglajdingu, brdskom biciklizmu, trčanju, posmatranju prirode. Veliki raspon nadmorske visine odredio je razvoj i opstanak retkim vrstama biljaka. Planina obiluje raznim vrstama lekovitog bilja (kantarion, borovnica, hajdučka trava, podubica, bokvica, kleka, virak, majčina dušica, lincura i mnoge druge). Na ovom terenu nalaze se mnoge vrste makrogljiva. Istraživanjima, na planini je utvrđeno 116 vrsta leptira; 6 vrsta vodozemaca; 12 vrsta gmizavaca, od 46 vrsta koje žive na čitavom prostoru Srbije; 26 vrsta riba; 203 vrste ptica (53,1% od ukupnog broja poznatih ptica u Srbiji), Stara planina je jedno od retkih staništa beloglavog supa. Stara planina jedan je od 5 evropskih centara ornitofaunističke specijske i genetičke raznovrsnosti planina.

Prostori Stare planine su ekološki čisti i zdravi, bez aerozagađenja i “prljave industrije”. Najviša tačka Stare planine u Srbiji je vrh Midžor sa visinom 2169 m. U Bugarskoj se nalazi najviša tačka planine, vrh Botev (2376 m n.v.). Stara planina se pruža uz srpsko-bugarsku granicu od Vrške Čuke (Zaječar) na severu, do Dimitrovgrada na jugu, a njen venac proteže se u dužini od oko 100 km, ne silazeći u svom srednjem delu (oko Midžora 2169 m) ispod 1500 m. Posebno su privlačni planinski vrhovi koji se nalaze iznad 1700 m, a to su: Babin zub, Kopren, Tri čuke, Orlov kamen, Tupanar i dr. Ima povoljan geografski položaj jer gravitira ka gradskim centrima koji su sedišta istoimenih administrativnih područja: Zaječara, Knjaževac, Pirot i Dimitrovgrad.

Šume bogate životinjskim svetom omogućavaju bavljenje lovnim turizmom, a u toku leta možete uživati u sledećim aktivnostima: šetnja, gledanje ptica, paraglajding, mauntin-bajking, trčanje, posmatranje prirode.

babin.zub1Vremenske prilike na Staroj planini ne odstupaju od karakteristične planinske klime: sveža jutra i večeri, topli sunčani dani u toku leta i hladne zime sa dosta snežnih padavina. U zavisnosti od godine, Stara planina biva i preko 120 dana pod snegom. Snežni pokrivač je maksimalan u januaru. Prvi snegovi obično padnu krajem oktobra, a poslednji krajem aprila.

Jedan od najatraktivnijih vrhova na Staroj planini sa nadmorskom visinom 1758 m, 60 km od Knjaževca, je Babin zub koji predstavlja grupu ostenjaka, izgrađenih od kvarcnih peščara. Reljef i klimatske karakteristike predodredile su Babin zub za početnu destinaciju izgradnje zimskog skijaškog centra na Staroj planini. Na području Babinog zuba trenutno postoji oko 13 km staza, 2 žičare četvorosed, 2 ski lifta, i prva gondola u Srbiji. Na 1580. m.n.v., na 300 m od staza Konjarnik i Sunčana dolina, nalaze se Planinarski dom Babin zub i Hotel Babin zub. Na lokaciji Jabučko Ravnište, na mestu na kome počinje prva gondola, od 2011. godine sa radom je počeo Falkensteiner Hotel Stara planina ****. Po padinama rasuto je desetak seoskih turističkih domaćinstava, od kojih je svako posebno na svoj način, zajednička im je topla atmosfera i srdačnost domaćina. Babin zub je kompleks koji se nalazi u početnoj fazi svoje izgradnje.

[/box]

[box]

Rgoška banja

rgoska.banjaRgoška banja se nalazi na obali Svrljiškog Timoka, kod sela Rgošta, na 5 km od Knjaževca. Predstavlja jedno od omiljenih izletišta knjaževčana i posetioca. Čine je niz izvora koji izbijaju na vodonosnom rasedu dužine 800 m.

Banja je poznata od davnina, o čemu svedoče ostaci nekadašnjeg rimskog kupatila, kao i pisani dokaz koji nam je ostavio Feliks Kanic 1804. godine pišući o njenim termalnim izvorima i lekovitim svojstvima.

Voda Rgoške banje spada u tople, subtermalne vode, temperature od 20 – 37 ͦ C, a sa terapeutskog gledišta svrstava se u hipoterme. Analizama hemijskog i lekovitog sastava vode, utvrđeno je prisustvo selena, radona, magnezijuma, fluora, itd. Ova voda je pogodna za lečenje disajnih organa, išijasa, reumatizma, nekih nervnih oboljenja.

Rgoška banja je često odredište izletnika u čijim čarima se može uživati u svako doba, s obzirom na postojanu temperaturu. U planu je izgradnja smeštajnih kapaciteta, akva parka, spa centra, čime će biti stvorena materijalna baza za prijem i boravak turista u mnogo većem broju.

Rgoška banja svojom vodom snabdeva sportsko rekreativni kompleks „Banjica“ . On obuhvata otvoren olimpijski bazen dubine do 2,20 m, bazen za decu dubine 60 cm sa mini akva parkom, restoran i nekoliko sportskih terena za odbojku na pesku, mali fudbal. Olimpijski bazen je nedavno pokriven, pa je omogućeno kupanje i u zimskom periodu. Posetioci ovog kompleksa znaju da je jedan od najboljih u Evropi. Uspešni plivači i vaterpolisti koriste pogodnosti bazena tokom svojih priprema. Na bazenu Banjica pripremali su se: Nađa Higl, Milorad Čavić, Reprezentacija Grčke, mnogi sportski klubovi iz Srbije i okolnih zemalja, tokom priprema za takmičenja. [/box]

[box]

Baranica

 

Baranica2Baranica je jedno od omiljenih izletišta lokalnog stanovništva na desnoj obali, u klisuri reke Trgoviški Timok, na samo 5 km od grada. Nalazi se pored puta Knjaževac – Pirot. Posećuju ga ribolovci i ljubitelji kupanja i plivanja. Prirodno kupalište Baranica je najposećenije tokom praznika, u prolećnom i letnjem periodu.

Baranica je jedno od omiljenih izletišta lokalnog stanovništva na desnoj obali, u klisuri reke Trgoviški Timok, na samo 5 km od grada. Nalazi se pored puta Knjaževac – Pirot. Posećuju ga ribolovci i ljubitelji kupanja i plivanja. Prirodno kupalište Baranica je najposećenije tokom praznika, u prolećnom i letnjem periodu.

[/box]

 

 

 

[box]

Skrobnica

skrobnicaO poreklu kamenih figura meštani samo nagađaju, ali se zna da “prkose” zemljinoj teži, ima ih više od stotinu i na nepristupačnom su terenu.

Od Skrobnice, poslednjeg sela u knjaževačkoj opštini ka Sokobanji, do lokaliteta sa neobičnim građevinama putuje se nekoliko sati. Ko ih je i kada napravio niko ne zna da kaže.

Istočne padine planine Device bile su očigledno interesantne za podizanje ovih skulptura. Prva pomisao je da se možda radi o groblju. Posmatranjem ovih građevina nemoguće je uočiti neku sličnost u pogledu visine, odstojanja i oblika, svi su međusobno različiti.

Ovuda ljudi retko zalaze, a mnogi kažu da im se čini da figure menjaju izgled. Nekada je ovde bilo stočara, pa jedno od verovanja je da su možda oni u dokolici pravili ova mala umetnička dela.

STEPSKI ILI USKOLISNI BOŽUR

stepski bozur

Stepski ili uskolisni božur (engl. Paeonia tenuifolia) je biljka prelepih, upadljivo crvenih cvetova. Zbog nesavesnog branja danas je postao retkost. Tipična staništa su suvi, peskoviti , stepsko-travni predeli, krečnjaci i vrtače.

U Srbiji je jedna od pet ugroženih vrsta divljeg božura, koja se može naći na Deliblatskoj peščari, iznad sela Odorovci (Dimitrovgrad) i u okolini mesta Skrobnica (opština Knjaževac). Lekovitost ove biljke poznata je od davnina tako da i njeno ime odatle vodi poreklo. Po Homeru lekar bogova zvao se Paian koji je izlečio Plutona biljkom nazvanom Paonia. Tanki, nežni listovi objašnjeni su u imenu vrste lat. tenuifolius = tankolistan.

[/box]

 

>Dodaj komentar